Chào mừng Thầy cô
và các em học sinh!!!

Kiểm tra bài cũ

Câu 1. Truyền miệng là phương thức lưu hành
và tồn tại của...?

A

VĂN HỌC DÂN GIAN

B

VĂN HỌC TRUNG ĐẠI

C

VĂN HỌC HIỆN ĐẠI

D

TRUYỆN HIỆN ĐẠI

HẾT GIỜ

Câu 2. Hình thức văn xuôi tự sự (có quy mô lớn, sử dụng
ngôn ngữ có vần nhịp, kiểu văn xuôi, văn vần hoặc kết hợp
cả hai) là:

A

THẦN THOẠI

B

CỔ TÍCH

C

TRUYỀN THUYẾT

D

SỬ THI

HẾT GIỜ

QUAN SÁT HÌNH ẢNH
VÀ TRẢ LỜI CÂU HỎI

Câu 3. Trang phục của dân tộc trong
các bức ảnh là của dân tộc nào?

A

BA NA

B

Ê ĐÊ

C

JA RAI

D

TÀY

HẾT GIỜ

Câu 4. Đâu là bộ sử thi của dân tộc
Ê Đê?
A

Đẻ đất đẻ nước

B

Giông làm nhà mồ

C
D

Đăm Săn
Cây nêu thần

HẾT GIỜ

Tiết 39, 40: Văn bản 2

ĐĂM SĂN ĐI BẮT
NỮ THẦN MẶT TRỜI
(Trích “Sử thi Đăm – Săn”)

GV. Nguyễn Thị Hồng Duyên – Trường PTDTNT Vị Xuyên

KHỞI
ĐỘNG

HÌNH
THÀNH
KIẾN
THỨC

LUYỆN
TẬP

VẬN
DỤNG

KHỞI ĐỘNG

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

I. TÌM HIỂU CHUNG

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Sử thi “Đăm Săn”
- Tên đầy đủ: Bài ca về chàng Đăm Săn, của
người Ê-đê, Tây Nguyên.
- Dung lượng: 2.077 câu, chia làm 4 phần.
- Hình thức diễn xướng theo lối kể khan,
trong đó già làng vừa kể, vừa hát, vừa biểu lộ
nét mặt, điệu bộ để diễn tả câu chuyện bên
bếp lửa nhiều đêm liền, trong các nhà dài,
trên chòi rẫy, vào dịp lễ hội hay lúc nông
nhàn.

Đăm Săn đi chặt cây thần. Cầu hôn nữ
thần mặt trời, nhưng bị từ chối. Chàng
nằm xuống trên con đường chinh phục
thiên nhiên. Hồn chàng hóa thành ruồi,
bay vào miệng chị gái là Hơ Âng, chị
sinh ra Đăm Săn cháu, lớn lên lại tiếp
tục con đường của người câu anh hùng.

I. TÌM HIỂU CHUNG

2. Văn bản “Đăm Săn đi bắt nữ thần Mặt trời”
Phân biệt giọng của người trần thuật và giọng của các
- Đọc văn bản:
nhân vật trong văn bản.
- Chú thích: SGK tr.105-110

I. TÌM HIỂU CHUNG

2. Văn bản “Đăm Săn đi bắt nữ thần Mặt trời”
- Thể loại: Sử thi anh hùng
- Vị trí: Đoạn trích thuộc chương V của Sử thi “Bài ca chàng Đăm Săn”
- Phương thức biểu đạt: Tự sự
- Bố cục:

+ Phần 1: Đăm Săn đến nhà của Đăm Par Kvây để nói về ý
định đi tìm Nữ Thần Mặt Trời của mình 
+ Phần 2: Cuộc gặp gỡ giữa Đăm Săn và Nữ Thần Mặt Trời.
+ Phần 3: Đăm Săn trở về và phái gánh chịu hậu quả là hình
phạt của thần Trời và thần Đất

II. Khám phá tri thức ngữ văn:

II. Khám phá tri thức ngữ văn:

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Nhóm Mặt trời:
Tìm và nhận xét về
ngoại hình, hành
động của Đăm Săn
Nhóm Buôn
làng: Tìm và
nhận xét về lời
nói, tính cách của
Đăm Săn

Nhóm Tù trưởng:
Tìm và nhận xét về
không gian nhà,
ngoại hình của Nữ
thần mặt trời
Nhóm Sử thi:
Tìm và nhận xét
về hành động, lời
nói của Nữ thần
mặt trời.

II. Khám phá tri thức ngữ văn:

HOẠT ĐỘNG NHÓM

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
1. Hình tượng người anh hùng Đăm Săn:

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
1. Hình tượng người anh hùng Đăm Săn:

Ngoại hình

Hành động

Lời nói

Tính cách

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
- Ngoại hình:
+ trông nghênh nghênh như con rắn trong hang, ngang như con
cọp trong đầm, như con tê giác trong thung.
+ chàng oai như một vị thần…
+ …Mặc một áo lụa đẹp, khoác ngoài một áo chiến cũng thật là
đẹp. lông chân như trãi, lông đũi như chuốt, tiếng nghe như
chong chóng gõ mõ.

=> Nhân vật mang vẻ đẹp ngoại hình phi thường,
mạnh mẽ

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
- Hành động:
+ Chồm lên hai lần, chàng leo hết cầu thang. Chàng dậm chân
trên sàn sân, hai lần sàn sân làm như vỗ cánh, bảy hàng cột nhà
chao qua chao lại từ đông sang tây.
+ Chàng nói nói cười cười, tiếng oang oang như sấm gầm sét
dậy.
+ Chàng đi hết rừng rậm núi xanh, cỏ tranh xé tay, gai mây đâm
chân, không màng ăn uống. Chàng đi, đi mãi…

=> dứt khoát, dũng cảm, kiên quyết

II. Khám phá tri thức ngữ văn:

- Lời nói:

+ Tôi đi đây chẳng vì công việc này, cũng không vì việc nọ. tôi đến rủ diêng
muốn cùng diêng giáp mặt bàn xem chúng ta đi bắt nữ thần mặt trời có
được hay không.
+ Người dũng tướng chắc chết mười mươi cũng không lùi bước há cũng
không vào đó được sao…Diêng không cho tôi đi tôi cũng mặc…
+ Tôi không về. với cây trà gạc phát rẫy này, tôi đã rạch rừng tôi đi. Tôi đã
giết tê giác trong thung, giết cọp beo trên núi, giết kên kên quạ dữ trên ngọn
cây, chém ma thiêng ác quỷ trên đường đi. Tôi thương nàng da diết, lòng dạ
tôi khôn nguôi, vì vậy tôi đã đến đây với nàng, muốn cùng nàng nên nghĩa
vợ chồng, có lấy được nàng tôi mới về.

=> Lời nói thể hiện ý chí mãnh liệt và khát vọng lớn lao muốn
chinh phục của nhân vật Đăm Săn.

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
- Vẻ đẹp tính cách:
Dũng cảm, phi thường, có khát vọng và lý tưởng lớn lao; sự
kiên trì và quyết tâm thực hiện hành động; mang ý chí tự do.
=> Ý nghĩa của hình tượng nhân vật Đăm Săn là nhân vật đại
diện cho cộng đồng, là hiện thân cho vẻ đẹp và sức mạnh hình
thể, phẩm chất dũng cảm, khát vọng lớn lao chinh phục thiên
nhiên mở mang lãnh thổ, ý chí tự do của cộng đồng Ê-đê.

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
2. Hình tượng Nữ thần Mặt trời:

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
2. Hình tượng Nữ thần Mặt trời:

Không gian
nhà của nữ
thần

Ngoại hình

Hành động

Lời nói

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
- Không gian nhà của nữ thần:
+ Cầu thang trông như cái cầu vồng. Cối dã gạo bằng vàng,
chày cũng bằng vàng. Chày của tù trưởng giàu có này dã gạo
trông cứ lấp la lấp lánh.
+ Tòa nhà dài dằng giặc, voi vây chặt sàn sân, như vò vẽ di
chuyển hoa, các xà ngang xà dọc đều thiếp vàng. Khắp các
nhà giàu có, không thấy đâu có một ngôi nhà như vậy cả.
=> Nữ thần mặt trời là biểu tượng của những vùng đất
mới.

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
- Ngoại hình:
+ Nàng mặc một váy ánh như sét, loáng như chớp. mái tóc
vàng vén bên tai trông thật là đẹp.
+ Trước mặt Đăm Săn là một cô gái có thân hình như cái nụ
tai, cổ như cổ công, nàng rõ ràng là con của thần đất và thần
trời.
=> Vẻ đẹp rực rỡ, kiều diễm và độc nhất của một nữ
thần

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
- Hành động:
+ Nàng đi trông như diều bay ó liệng, như nước lững lờ trôi
cũng không bằng.
+ Lỡ chân bước hụt chăng, nàng liền tần ngần đứng lại hay ngồi
xuống không một ai giống nàng cả.
=> Nữ Thần Mặt Trời biểu trưng của chế độ mẫu
hệ đầy quyền lực và nữ tính.

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
- Lời nói:
+ Nếu ta đi thì lợn dưới gà trên, cọp tê giác trâu ngự sẽ chết hết. Chết cả
người Kur, người Lào vì hết đất làm nương. Chết cả người Ê-đê Ê-ga vì
không còn nước uống. Chết cả gầm ghì cu xanh vì không còn trái ăn. Nếu
ta đi, cây trong rừng sẽ tuyệt diệt, cây trên rú sẽ chết khô, lau lách sẽ
ngừng đâm chồi, cỏ cây sẽ tàn lụi, đất đai sẽ nứt nẻ, sông suối sẽ cạn khô.
+ Ta là con của Thần trời…
=> Nữ Thần Mặt Trời là biểu trưng cho sức mạnh của thiên nhiên.
* Ý nghĩa của hình tượng nhân vật: Nữ Thần Mặt Trời là biểu tượng
cho chế độ mẫu hệ trong văn hóa của đồng bào Ê-đê; biểu tượng cho
những khát vọng, ước mơ chinh phục thiên nhiên của con người.

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
3. Ý nghĩa hành động Đăm
Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
* Hành động đi bắt Nữ Thần Mặt Trời của
Đăm Săn có ý nghĩa:
+ Thể hiện khát vọng lớn lao và phẩm chất dũng
cảm, phi thường của Đăm Săn
+ Biểu tượng cho xung đột quyền lực giữa người
đàn ông và người phụ nữ trong xã hội mẫu hệ Ê Đê.
+ Biểu trưng cho khát vọng chinh phục những vùng
đất mới của cộng đồng.
=> Ý chí tự do của người anh hùng mang lý tưởng
cộng đồng.

* Hành động kiên quyết trở về của Đăm Săn dù biết
mình sẽ chết trong rừng Sáp Đen có ý nghĩa:
+ Thể hiện quan niệm của cộng đồng: Nhân vật
sử thi là nhân vật hành sử theo nguyên tắc
danh dự.
+ Nhân vật sử thi là nhân vật của cộng đồng.
Dù có chinh phục miền đất mới, phiêu lưu tới
những xứ sở xa xôi thì nơi chốn thực sự của họ
bao giờ cũng là quê hương, cộng đồng của
mình.
+ Hành động Đăm Săn bất chấp cảnh báo của
Nữ Thần Mặt Trời cũng có thể biểu hiện những
nỗ lực chống lại định mệnh để khẳng định ý chí
tự do của con người.

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
* Ý nghĩa cái chết của Đăm Săn:
+ Tô đậm phẩm chất dũng cảm, ý chí tự do, quyết tâm mãnh
liệt và ý thức về danh dự của người anh hùng dù có chết cũng
không từ bỏ lý tưởng của mình
+ Cái chết là một thách thức mới và cũng là thách thức cao
nhất cho ý chí tự do và lòng can đảm của Đăm Săn.
+ Nhằm nhấn mạnh sự tái sinh của Đăm Săn trong hình
tượng Đăm Săn cháu, người sẽ tiếp nối hành trình của cậu
trong phần tiếp theo của sử thi.
+ Bi kịch của người anh hùng trong hành trình chinh phục
thiên nhiên, những vùng đất mới, khát vọng của họ.

II. Khám phá tri thức ngữ văn:

4. Đặc sắc nghệ thuật:

II. Khám phá tri thức ngữ văn:

Ngôn ngữ kể chuyện và
giọng điệu

Người kể chuyện ở ngôi thứ 3, kể từ
điểm nhìn bên ngoài, là người kể
chuyện hòa mình vào đám đông vào
Ta không xuống đâu, diêng ơi!
cộng đồng để kể câu chuyện về
Tay ta còn bận ôm vợ hai chúng
chàng Đăm Săn
ta ở trên này cơ mà

II. Khám phá tri thức ngữ văn:

Ngôn ngữ kể chuyện và
giọng điệu

Giọng điệu ngợi ca là giọng
điệu xuyên suốt văn bản,
được thể hiện qua thủ pháp
khoa trương, trùng điệp, lối
Ta không xuống đâu, diêng ơi!
so sánh
ví von, cách sử dụng
Tay ta còn bận ôm vợ hai chúng
các tính
ngữ cố định
ta ở trên này cơ mà

II. Khám phá tri thức ngữ văn:

Ngôn ngữ kể chuyện và
giọng điệu

Giọng điệu ngợi ca cũng được
thể hiện qua lời bình luận
trực tiếp của người kể chuyện
Ta không xuống đâu, diêng ơi!
và nhịp
điệu chậm rãi, khoan
Tay ta còn bận ôm vợ hai chúng
thaitacủa
lời này
kể cơ mà
ở trên

II. Khám phá tri thức ngữ văn:

Ngôn ngữ kể chuyện và
giọng điệu

Lời kể trong sử thi Đăm Săn
có sự phối hợp khéo léo và hài
không xuống đâu, diêng ơi!
hòaTa
giữa
kể, tả, bình luận
Tay ta còn bận ôm vợ hai chúng
ta ở trên này cơ mà

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
Lời nhân vật thể hiện
qua các lời đối thoại.

* Lời nhân vật:
Lời nhân vật và các lời đối
thoại đã góp phần khắc họa,
làm nổi bật tính cách và phẩm
chất của từng nhân vật.

Lời đối thoại thể hiện
rõ giọng điệu, cá tính
của từng nhân vật.

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
* Không gian nghệ thuật của sử thi:
Không gian nhà/rừng

Không gian người/trời

=> Tương quan

II. Khám phá tri thức ngữ văn:
5. Sức sống của sử thi
Đăm Săn và đoạn trích
Đăm Săn đi bắt Nữ Thần
Mặt trời

Phong tục,
tập quán,
tín
ngưỡng

Quan niệm
về người
anh hùng

Cách kể
chuyện

III. TỔNG KẾT:

1

NỘI DUNG

Đoạn trích ca ngợi vẻ đẹp hình thức và những phẩm
chất đáng quý của người anh hùng trong văn hóa
đồng bào dân tộc Ê – đê. Từ đó thấy được các đặc
trưng văn hóa và khát vọng chinh phục tự nhiên, mở
rộng thị tộc của dân tộc Tây nguyên thòi cổ đại.
2 NGHỆ THUẬT

Không gian nghệ thuật đặc sắc, ngôn ngữ trang
trọng, sử dụng nhiều biện pháp so sánh, phóng
đại…

LUYỆN TẬP

5

1
2

3

6
Đặc biệt

8

4

Ngôi sao may mắn

7

pipi

Câu 1: “Diêng” có nghĩa là gì?

You are given 3 candies
Bạn bè thân thiết, gắn bó như anh em

GO HOME