Chào mừng cô và các bạn
đến với bài học ngày
hôm nay

Khởi động
Bạn đã đọc tác phẩm nào của nhà văn Thạch Lam ? Có
thể kể tên cho các bạn khác nghe được không ?

Nội dung bài học
I.TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
2. Tác phẩm
II.TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Tâm trạng của Thanh khi trở về không
gian quen thuộc và tình cảm với bà
2. Tình cảm của Thanh và Nga
3. Nghệ thuật viết truyện ngắn của Thạch
Lam qua truyện Dưới bóng hoàng lan
4. Ý nghĩa nhan đề
III. TỔNG KẾT

I
Tìm hiểu chung

1.Tác giả
 Ti ể u s ử
 V ị trí:
+ Cây bút tiêu bi ểu c ủa nhóm
văn T ự l ự c văn đoàn, t ừng làm
báo vi ế t văn.
+Nhà văn n ổ i ti ế ng giai đo ạn
1930-1945 v ớ i s ở tr ườ ng truy ện
ng ắ n.

Quan điểm sáng tác của Thạch
Lam

“Đối với tôi văn chương không phải là một cách đem
đến cho người đọc sự thoát ly hay sự quên, trái lại
văn chương là một thứ khí giới thanh cao và đắc lực
mà chúng ta có, để vừa tố cáo và thay đổi một cái
thế giới giả dối và tàn ác, làm cho lòng người được
thêm trong sạch và phong phú hơn".

Đặc điểm sáng tác
Nội dung: Sáng tác thường hướng vào cuộc
sống cơ cực của những người dân thành thị
nghèo và vẻ đẹp nên thơ của cuộc sống
thường nhật.
Nghệ thuật: Cốt truyện đơn giản, lời văn
trong sáng, giản dị, giàu chất thơ, có sự
hòa quyện giữa hai yếu tố hiện thực và
lãng mạn, tự sự và trữ tình..

Một số tác phẩm của Thạch
Lam

2. Tác Phẩm
• Thể loại: truyện ngắn
Xuất xứ: Tuyển tập
truyện ngắn Thạch
Lam
• Phương thức biểu đạt:
tự sự và biểu cảm

Người kể chuyện – Điểm nhìn
trần thuật:
+ Truyện được kể bằng lời của
người kể chuyện ngôi thứ ba; ngôi
kể này nhất quán trong toàn bộ
tác phẩm.
+ Điểm nhìn từ người kể chuyện –
người thứ 3.

Tóm t ắt văn b ản
Văn bản xoay quanh một lần trở về
quê thăm bà của nhân vật Thanh mồ côi cha mẹ, sống cùng bà. Trong
cảnh bình yên và thong thả của
chốn xưa, những hình ảnh quen
thuộc hiện lên, và bên cạnh mái tóc
của bà, mùi hương hoàng lan nơi
vườn và bên tóc mai của Nga khiến
chàng trai trẻ xốn xang. Nhưng câu
chuyện vẫn khép lại trong cảnh
Thanh trở về tỉnh.

Bố cục văn bản
Phần 1

Phần 2

Phần 3

Tâm trạng của Thanh
khi trở về không gian
quen thuộc và tình
cảm với bà

Biểu hiện tình cảm
của Thanh và Nga

Thanh tạm biệt mọi
người trở lại tỉnh
làm việc.

II
Tìm hiểu chi tiết

01

Tâm trạng của Thanh
khi trở về không gian
quen thuộc và tình
cảm với bà

* Hoàn cảnh của Thanh
- Thanh vốn mồ côi cha mẹ từ
nhỏ, người thân yêu duy nhất là
bà.
- Tuổi thơ luôn tàn đầy hơi ấm,
tình yêu, sự chở che, nuôi dưỡng
của bà.
=> Bà vừa là người cha, người
mẹ, cũng là người thân duy nhất
của Thanh.

* Tâm trạng khi trở về sau tháng ngày xa cách
- Vui sướng, hạnh phúc, có cảm giác quen thuộc
như chưa bao giờ xa nhà.
=> Tâm trạng của Thanh cũng là tâm trạng của bao
người con xa quê mỗi khi về thăm nhà, tâm trạng
khó nói thành lời “Sự yên lặng trầm tịch đến nỗi
Thanh trở nên nghẹn họng”.

*Cảm nhận tình cảm của bà:
+ Hình ảnh người bà:
Ngoại hình

Ngoại hình: mái tóc bạc phơ, chống gậy trúc, ở
ngoài vườn vào.

Ngôn ngữ,
cử chỉ

- Ngôn ngữ, cử chỉ
- Hành động đầy chăm sóc: sửa chiếu, xếp lại gối, săn
sóc, buông màn, nhìn cháu, xua đuổi muỗi

=> Người bà hiền hậu, yêu thương.

*Cảm nhận tình cảm của bà:
+ Cảm xúc của Thanh:

Thấy mình bé bỏng trở
lại, được chăm sóc,
được yêu thương:
“Chàng thấy mình bé
quá.”

Xúc động trước tình cảm,
tấm lòng bao la của người
bà, luôn quan tâm đến
cháu từ những thứ nhỏ
nhặt nhất: “Chàng cảm
động gần ứa nước mắt.”

* Trạng thái tình cảm của Thanh khi
nhận ra cây hoàng lan:
- Hình ảnh cây hoàng lan:
+ Lá cây rung động trong gió, thân cây cao vút lên
trời.
+ Mùi hương thơm của hoa thoang thoảng bay vào.
+ Kỷ niệm hồi bé, Thanh thường nhặt hoa dưới
gốc cây mà nay cây đã lớn.
=> Hình ảnh cây hoàng lan đã quá thân thuộc với
thế giới tuổi thơ Thanh.

* Trạng thái tình cảm của Thanh khi
nhận ra cây hoàng lan:
- Cảm xúc của Thanh:
+ Nhớ lại những kỷ niệm gắn bó với cây hoàng lan.
+ Xúc động khi nhận ra cây đã lớn.
+ Thoải mái, nhẹ nhõm khi quay về với khu vườn
thân quen “thấy tâm hồn nhẹ nhõm tươi mát như
vừa tắm ở suối” => Bình yên, thân thuộc của gia
đình, chốn quê thanh tịnh

02

Tình cảm của
Thanh và Nga

* Sự thú vị của cuộc gặp gỡ giữa Thanh và Nga
Đối với Thanh, Nga như một người bạn, một
người em gái hay một người thân mà chàng sẽ
gặp những lúc đi xa về

Thanh nhớ lại kỉ niệm hồi nhỏ với Nga

Cuộc nói chuyện giữa Nga và Thanh cũng giản dị,
đều là những chuyện vụn vặt

*Sự biến đổi trong tình cảm, cảm xúc của Thanh và Nga
Thanh
Thanh lầm tưởng Nga là
em gái của mình
Thanh bắt đầu nhìn đôi
môi thắm của Nga, nhớ
đến đôi chân nhỏ xinh của
Nga;
...Thanh thấy quả tim
đập nhẹ nhàng

Nga
Biểu thị tình cảm
của mình qua câu
nói “em nhớ anh
quá”

• Hình ảnh cây hoàng lan gắn liền với tình cảm
của Thanh và Nga
Lời hỏi han: Cô Nga có còn hay đi nhặt
hoàng lan rơi nữa không?

Hình ảnh
cây hoàng
lan

Lời bộc bạch của Nga: Vẫn nhặt đấy;
em nhớ anh quá
Thanh dắt nàng đi thăm vườn...
...chàng vít một cành lan xuống
giữ ở trong tay để Nga tìm hoa...
Trong mùi hoàng lan thoang thoảng,
Thanh cầm lấy tay Nga...

• Hình ảnh cây hoàng lan gắn liền với tình cảm
của Thanh và Nga
=> Hình ảnh cây hoàng lan đẹp và thơ mộng, như
một chứng nhân chứng kiến sự trưởng thành, lớn
lên trong cả hình hài, cảm xúc, tình cảm của Thanh
và Nga (thứ tình cảm dịu dàng, thầm lặng, ngọt
ngào, da diết như hương hoa hoàng lan).

* Ý nghĩa lời đối thoại giữa bà cụ và
Nga về chuyện hái hoa hoàng lan
“ Bà cụ nhìn cô, âu yếm:
- Hoa hãy còn non lắm, sao hái sớm thế, con?
Nga thưa:
- "Anh con hái đấy ạ" và nàng nhìn Thanh mỉm
cười. ”
- Bà cụ chỉ đơn thuần hỏi Nga vì sao hái hoa khi
còn non, câu trả lời của Nga ẩn ý cho tình cảm
của cô với Thanh.
- Lời đối thoại là cách Nga bày tỏ tình cảm của
mình với Thanh => Một chi tiết không thể thiếu
trong diễn biến cốt truyện.

*ĐO ẠN K ẾT TRUY ỆN
Thanh đứng lại
nhìn cây hoàng lan
và gửi lời chào đến
Nga.
Nỗi nhớ của Nga và
chuyện Nga luôn
hái hoa cài lên tóc

Tâm trạng của Thanh:
nửa buồn, nửa vui, cứ
nghĩ mãi về Nga cũng
như tình cảm của Nga
với Thanh.
Kết truyện mở, dự đoán
tình cảm của Nga và Thanh
sẽ còn đẹp mãi, nở rộ và
tràn đầy hương thơm như
cây hoàng lan.

*Đánh giá chung
- Hai người đều nhớ thương nhau trong
những ngày Thanh xa nhà, nhớ về những
kỷ niệm hồi còn bé và tình cảm họ dành
cho nhau vẫn tha thiết như ngày nào.
- Tình yêu đầu đời nhẹ nhàng tinh tế, lãng
mạn, trong sáng, đáng yêu. Lời chưa ngỏ
nhưng ý tình thì nồng nàn.

03

Ý nghĩa
nhan đề

Ý nghĩa nhan đề
Gợi sự tò mò của người đọc
về nội dung câu chuyện liên
quan đến cây hoàng lan
Một phần khẳng định vai
trò của cây hoàng lan trong
toàn bộ diễn biến của tác
phẩm

Nhan đề gợi ra nhiều ý nghĩa:
+Không gian thân thuộc, ở nơi đó,
con người thể hiện những tình
cảm đẹp đẽ với nhau
+ Không gian mát mẻ, tĩnh lặng,
đối lập với cuộc sống bên ngoài
+ Nơi ươm mầm một mối tình
đôi lứa trong sáng

04

Nghệ thuật viết
truyện ngắn của
Thạch Lam trong tác
phẩm Dưới bóng
hoàng lan

Cốt truyện

01 Không có tình tiết li kì nhưng
vẫn thu hút

02

03

Nhân vật
Ngoại hình, hành động hầu như
không có nét gì đặc biệt.
Lời nói của nhân vật không nhằm
thể hiện cá tính, mà nói đến tình
cảm trong các mối quan hệ.

Lời kể

Lời kể trong truyện Dưới bóng hoàng lan
Lời kể tâm tình
miêu tả lại khung
cảnh ngôi nhà, khu
vườn nơi Thanh
sinh ra và lớn lên

Lời kể còn lột tả
được tâm tình
của nhân vật chính

Lời kể nhẹ nhàng
=>Tình yêu quê
hương da diết, tình
yêu bà của Thanh

Lời kể tái hiện
bức tranh tình
yêu trong sáng
giữa Nga và
Thanh.

III
Tổng kết

T Ổ NG K Ế T
NỘI DUNG
Ca ngợi câu chuyện tình
cảm đẹp giữa hai nhân vật
Thanh và Nga, những giây
phút bình lặng bên gia đình,
quê hương thân thuộc.

NGHỆ THUẬT
- Nghệ thuật tả cảnh đặc
sắc.
- Ngôn ngữ giản dị, nhẹ
nhàng.
- Ngôi kể thứ 3 có sự nhất
quán từ đầu truyện đến
cuối câu chuyện
- Đan xen giữa lời của người
kể chuyện và lời độc thoại
nội tâm của nhân vật.

Do you have
any questions?

Thanks for listening