KHỞI ĐỘNG
NÀO!

Đây là sự kiện lịch sử
nào? Sự kiện lịch sử này
lại có ý nghĩa như thế nào
đối với nước Pháp?

BÀI 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ
CÁCH MẠNG TƯ SẢN (T1)

NỘI DUNG

1 NỘI DUNG 1

Tiền đề của
các cuộc cách
mạng tư sản

2 NỘI DUNG 2
Mục tiêu, nhiệm
vụ, giai cấp lãnh
đạo, động lực
của cách mạng
tư sản

3 NỘI DUNG 3
Kết quả và ý
nghĩa của các
cuộc cách mạng
tư sản

BÀI 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÁCH MẠNG TƯ SẢN (T1)
1. Tiền đề của các cuộc cách mạng tư sản

Bằng những kiến
thức đã học em hãy
cho biết:
Khái niệm của cách
mạng tư sản

Cách mạng tư sản là
cuộc cách mạng do giai
cấp tư sản lãnh đạo
nhằm chống lại chế độ
phong kiến, thiết lập
nhà nước tư sản, mở
đường cho chủ nghĩa tư
bản phát triển.

BÀI 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÁCH MẠNG TƯ SẢN (T1)
1. Tiền đề của các cuộc cách mạng tư sản

Thảo
luận

Xem những tư
liệu trong sách
giáo khoa:
Trình bày những
tiền đề của các
cuộc cách mạng
tư sản?

PHIẾU HỌC TẬP
Tiền đề CMTS

Nội dung chính

Kinh tế

NHÓM 1

Chính trị

NHÓM 2

Xã hội
Tư tưởng

NHÓM 3
NHÓM 4

Tiền đề
Kinh tế

Nội dung chính
- Kinh tế tư bản chủ nghĩa ra đời và phát triển trong lòng chế
độ phong kiến hoặc chế độ thuộc địa.
- Sự phát triển đó gặp phải nhiều rào cản của Nhà nước phong
kiến, để mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển cần phải
xoá bỏ những rào cản đó.

Chính trị
Xã hội
Tư tưởng

Em hãy nêu biểu hiện kinh tế tư bản chủ nghĩa ra đời và phát
triển trong lòng chế độ phong kiến ở một số nước sau đây.
ANH
Ở Anh nông nghiệp đã
phát triển theo hướng
sản xuất hàng hoá và
hỗ trợ cho sự phát
triển công thương
nghiệp. Các ngành
luyện sát, thiếc, đóng
tàu phát triển nhanh.

PHÁP
Ở Pháp, kinh tế công
thương nghiệp phát
triển mạnh theo
hướng tư bản chủ
nghĩa.

13 thuộc địa Anh ở
Bắc Mỹ

Tại 13 thuộc địa
Anh ở Bắc Mỹ,
các công trưởng
thủ công sản xuất
phát triển, nhiều
trung tâm công
nghiệp hình thành.

Tư bản chủ
nghĩa phát
triển mạnh
ở Anh

Ở miền Đông – Nam nhiều công
trường thủ công luyện kim, cơ khí,
làm đồ sứ, dệt len dạ... ra đời, phát
triển

XCÔTLEN

NIUCATXƠN

BIỂN AILEN
LIVƠPULL

MANSETXTƠ

Nhiều trung tâm lớn về công nghiệp,
thương mại, tài chính được hình
thành, tiêu biểu là Luân Đôn.

NOTTINHAM
BÔNXTƠN
NOOCVIC
H
BƠCMINHAM

Vùng nông nghiệp
Vùng công thương
nghiệp phát triển

KEMBRI
T

Xưởng dệt

Luân ĐônĐÔVƠ

Xưởng cơ khí
Hải cảng
Đất rào chăn cừu

Trong sự phát triển chung của châu
Âu, quan hệ tư bản chủ nghĩa ở Anh
lớn mạnh hơn cả.

PLIMUT

POOCLEN

Những phát minh mới về kĩ thuật, các
hình thức tổ chức lao động hợp lí làm
cho năng suất lao động tăng nhanh.

Anh
Đến đầu thế kỉ XVII,
Anh là nước có nền kinh
tế phát triển nhất châu
Âu, đặc biệt là công
nghiệp len dạ. Sản xuất
của công trưởng thủ
công chiếm ưu thế hơn
sản xuất của phường
hội. Tư sản, quý tộc mới
giàu lên nhanh chóng
nhờ sự phát triển mạnh
mẽ của ngoại thương.

13 thuộc địa
Anh ở Bắc Mỹ
Đến giữa thế kỉ XVIII,
công thương nghiệp tư
bản chủ nghĩa tại 13
thuộc địa Anh ở Bắc
Mỹ ngày càng phát
triển. Ở miền Bắc, các
công trường thủ công
rất phổ biến. Ở miền
Nam, kinh tế đồn điền,
trang trại phát triển.

Pháp
Đến cuối thế kỉ XVIII,
công thương nghiệp ở
Pháp đã rất phát triển,
đặc biệt là ở những vùng
ven biển. Máy móc
được sử dụng ngày càng
nhiều. Ngoại thương có
bước tiến mới, các công
ty thương mại Pháp đẩy
mạnh buôn bán với
nhiều nước châu Âu và
châu Á.

Quang cảnh Luân Đôn thế kỉ XVII

Ở Anh, từ giữa thế kỉ XVI, kinh tế tiền
tệ đã thâm nhập vào nông thôn làm
thay đổi cơ cấu kinh tế và cách thức
kinh doanh. Các ngành luyện sắt, thiếc
chế tạo thuỷ tính, đóng tàu phát triển
nhanh. Trước năm 1640, sản lượng
khai thác than ở Anh chiếm 4/5 tổng
sản lượng than ở châu Âu. Nền kinh tế
Pháp thế kỉ XVII đã phát triển khá
mạnh, sản xuất công nghiệp tăng gấp
đôi. Pháp chiếm một nửa tiền tệ của
toàn châu Âu.

Thô-mát Mơn nói về vai trò của ngoại
thương đối với nước Anh: “Ngoại
thương là sự giàu có của quốc vương,
là danh dự của vương quốc, là sử
mệnh cao quý của thương nhân, là sự
tồn tại của chúng ta và là công ăn việc
làm của người nghèo ở nước ta, là sự
cải thiện đất đai của chúng ta, là
trường học của các thuỷ thủ chúng ta,
là động lực chiến tranh của chúng ta,
là sự khủng khiếp của kẻ thù của
chúng ta”.

(Phan Ngọc Liên (Chủ biên), Lịch sử thế giới
cận đại, Tập 1,
NXB Đại học Sư phạm, tr.37)

Cừu ăn thịt người nghĩa là câu nói của nhà
văn Tomat Morơ miêu tả thảm cảnh của
người nông dân nước Anh trước cách mạng
tư sản giữa thế kỉ XVII. Thời điểm này, ở
Anh đã xuất hiên phong trào “rào đất cướp
ruộng”, quý tộc mới (quý tộc tư sản hóa) đã
đuổi nông dân ra khỏi những mảnh đất mà
họ đã từng canh tác từ lâu đời. Biến đất canh
tác thành đổng cỏ để nuôi cừu hoặc dùng để
trông các loại cầy công nghiệp và lương
thực có nhu cầu cao trên thị trường.Bị mất
hết, để cứu lấy mạng sống của mình và gia
đình, những người nông dân đã ra các thành
thị và khu công nghiệp, bán sức lao động,
làm thuê cho nhà tư bản.

Nhiều trung tâm công nghiệp tài chính xuất hiện

Hải cảng An-véc-pen (Nê-đéc-lan) vào thế kỉ XVI
của tác giả Lu-cát Ven Van-cân-bớt, năm 1593

Cảng Bô-xtơn (Bắc Mỹ) thế kỉ XVIII

LUÂN ĐÔN THẾ KỈ XVII

PA -RI THẾ KỈ XVII

Sự phát triển đó gặp phải nhiều rào cản của Nhà nước phong kiến
TƯ LIỆU: Vì sao mà Mỹ làm cách mạng
“Thổ sản Mỹ rất giàu đồng, sắt, thân, bông, lúa, trâu bò,... vật gì cũng nhiều.
Anh thì tham, muốn hốt về cho mình cả nên đặt ra ba phép như sau này:
1. Có bao nhiêu thổ sản, Mỹ phải cung cấp cho Anh hết, không được bán cho
nước khác.
2. Dân Mỹ không được lập ra lò máy và hội buôn bán.
3. Các nước không được vào buôn bán với Mỹ, chỉ Anh được buôn bán mà
thôi.
Vì ba điều ấy, lại thêm thuế má nặng nề, làm cho kinh tế rất khốn đốn, nên từ
năm 1770, dân Mỹ tức minh "tẩy chay" Anh"
(Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 2, NXB Chính trị quốc gia Sự thật, 2011, tr. 290)

Tiền đề

Nội dung chính

Kinh tế

- Kinh tế tư bản chủ nghĩa ra đời và phát triển trong lòng chế độ phong
kiến hoặc chế độ thuộc địa.
- Sự phát triển đó gặp phải nhiều rào cản của Nhà nước phong kiến, để
mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển cần phải xoá bỏ những rào
cản đó.

Chính trị

Chính sách cai trị của Nhà nước phong kiến, thực dân gây ra
sự bất mãn ngày càng lớn cho giai cấp tư sản và các tầng lớp
khác trong xã hội. Họ đấu tranh đề xoá bỏ ách áp bức, bóc lột.

Xã hội
Tư tưởng

Nêu những chính sách cai trị của Nhà nước phong kiến (hoặc thực
dân) nhằm kiểm hãm sự phát triển TBCN ở một số nước:
ANH
Ở Anh: nhà vua nắm
mọi quyền lực, cai trị
độc đoán, tự ý đánh
thuế, tiến hành đàn áp
các tín đồ 'Thanh
giáo,...

PHÁP
Ở Pháp chế độ quân
chủ chuyên chế
khủng hoảng, tầng
lớp quan lại quan
liêu, tham nhũng
khiến đời sống nhân
dân cực khổ...

13 thuộc địa Anh ở
Bắc Mỹ

Ở 13 thuộc địa
Anh ở Bắc Mỹ:
Chính phủ Anh đề
ra các đạo luật
khát khe, bóc lột
nhân dân thuộc
địa,...

Sác lơ I và gia đình của ông

Vương hậu Maria Antonia

VUA LU-I XVI

Cung điện Véc-xai

Sự kiện chè Bô- xtơn 1773

Đại hội Lục địa đầu tiên được tổ chức tại Philadelphia để xác định các quyền của người Mỹ
và tổ chức một kế hoạch chống lại Đạo luật Cưỡng chế do Quốc hội Anh áp đặt như sự trừng
phạt đối với sự kiện chè Boston

Tiền đề

Nội dung chính

Kinh tế

- Kinh tế tư bản chủ nghĩa ra đời và phát triển trong lòng chế độ phong
kiến hoặc chế độ thuộc địa.
- Sự phát triển đó gặp phải nhiều rào cản của Nhà nước phong kiến, để
mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển cần phải xoá bỏ những rào
cản đó.
Chính trị Chính sách cai trị của Nhà nước phong kiến, thực dân gây ra sự bất mãn
ngày càng lớn cho giai cấp tư sản và các tầng lớp khác trong xã hội. Họ
đấu tranh đề xoá bỏ ách áp bức, bóc lột.
Xã hội

Tư tưởng

Những biến đổi về kinh tế làm cho mâu thuẫn xã hội ngày
càng gay gắt.

Xã hội nước Pháp trước
cách mạng
Đâu là tầng lớp quý tộc?

Đâu là tầng lớp tăng lữ

Họ có địa vị như thế nào so với
người nông dân?
Tình cảnh người nông dân Pháp trước cách mạng

50%

Nộp thuế cho lãnh chúa

25%
10%

15%

Nộp thuế cho nhà thờ
Nộp thuế cho nhà nước PK
Phần còn lại của nông dân

THU NHẬP CỦA NÔNG DÂN PHÁP TRƯỚC CÁCH MẠNG

Quý tộc phong kiến
(làm giàu)Tư sản ,

Quí tộc mới

Trồng cỏ,
nuôi cừu

Kinh doanh làm giàu

Thế lực phong kiến
(Vua Sác-lơ I)

Phong kiến cản trở

Quý tộc mới

Chế độ TBCN

Chế độ phong kiến

Tiền đề

Nội dung chính

Kinh tế

- Kinh tế tư bản chủ nghĩa ra đời và phát triển trong lòng chế độ phong
kiến hoặc chế độ thuộc địa.
- Sự phát triển đó gặp phải nhiều rào cản của Nhà nước phong kiến, để
mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển cần phải xoá bỏ những rào
cản đó.
Chính trị Chính sách cai trị của Nhà nước phong kiến, thực dân gây ra sự bất mãn
ngày càng lớn cho giai cấp tư sản và các tầng lớp khác trong xã hội. Họ
đấu tranh đề xoá bỏ ách áp bức, bóc lột.
Xã hội
Tư tưởng

Những biến đổi về kinh tế làm cho mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt.

Để tập hợp quần chúng nhân dân, giai cấp tư sản cần có hệ tư
tưởng để chống lại hệ tư tưởng phong kiến bảo thủ.

Nội dung

Vai trò

Kịch liệt phê
phán chế độ
quân chủ
chuyên chế.

Tấn công vào hệ tư
tưởng phong kiến,
dọn đường cho
cách mạng bùng
nổ.

Đề xướng
quyền tự do
của con người
Tư tưởng “Triết học ánh sáng”

Định hướng
cho xã hội mới
trong tương
lai.

Theo tôi
Chúng ta nên quay
về với giáo lí Ki-tô
nguyên thủy

Martin Luther

Tôi lại nghỉ nên
hình thành một
giáo phái mới.
Gọi là Tin Lành

cải cách tiêu biểu

Jean Canvil

Cửa Nhà thờ Wittenberg, nơi Martin Luther treo 95 luận đề, chống lại sự
lạm dụng của giáo hoàng về đặc quyền và phép giải tội.

95 luận đề của Martin Luther

LUYỆN TẬP

BẮT ĐẦU

100$
150
50$
20$
10$

100$
50$

20$

150$

VẬN DỤNG
Đóng vai một người nông dân
Pháp cuối thế kỉ XVIII, hãy nêu
các lí do khiến em tham gia cuộc
cách mạng dưới sự lãnh đạo của
giai cấp tư sản.

BÀI HỌC KẾT THÚC

BÀI CŨ

Học bài và làm bài
tập trong sách bài tập

DẶN DÒ
Đọc phần tiếp theo của bài

Mâu thuẫn trong xã hội nước Anh trước khi
cách mạng bùng nô là mâu thuẫn giữa:

tư sản và quý tộc mới với
các thế lực phong kiến phản
động.

Từ thế kỉ XVII, nền nông nghiệp Anh có điểm
gì nổi bật?

Phương thức kinh doanh tư
bản chủ nghĩa thâm nhập
mạnh vào nông nghiệp

Trước cách mạng, xã hội Pháp gồm những
giai cấp nào?

Quý tộc, tăng lữ, đẳng cấp
thứ ba.

Trước cách mạng, nước Pháp theo thể chế
chính trị nào?

Quân chủ chuyên chế.

Nguyên nhân sâu xa dẫn đến sự bùng nổ cuộc
Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa

Mâu thuẫn giữa nhân dân 13 thuộc
địa với chính phủ Anh ngày càng sâu
sắc